Галданбошготын нэрэмжит гудамжтай боллоо

2013-02-21 00:00:00

Улаанбаатар хотод нийт 248 гудамж талбай байгаагаас 146 гудамж талбайг нэршүүлсэн байдаг байна.  Эдгээр гудамжны 43 гудамж нь хүний нэр алдар цолоор, бусад гудамж талбай нь хилчдийн, оюутны, цагдаагийн гудамж гэх мэтээр нэрлэгдсэн байдаг байна.

Өнөөдөр болсон Нийслэлийн ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн хуралдаанаар шинээр гурван гудамжийг нэршүүлж, нэрэмжит болгох асуудлыг хэлэлцэн тогтоол гаргалаа.

Үүнд: Баянгол дүүрэг, замчдын гудамжнаас хойш БГД-ийн шүүхийн зүүн талаар "Гранд плаза" руу  Сөүлийн гудамж хүртэл 300 метр гудамжийг гавъяат жүжигчин Ж.Раднаабазарын гудамж, Чингэлтэй дүүрэг, Баянбүрдийн тойрог, Их тойруугийн уулзвараас ногоон нуурын баруун талаар хойшоо 32-ын тойрог буюу цагдаагийн гудамжны төгсгөл хүртлэх гудамжийг Монгол Улсын тусгаар тогтнолын төлөө цогтой тэмцэгч, Ойрдын их хаан Э.Галданбошготын гудамж, Баянзүрх дүүрэг, Энх тайваны өргөн чөлөөнөөс Кино үйлдвэрийн уулзвараас хойш Б.Доржийн гудамж хүртэл гудамжийг төр, нийгмийн нэрт зүтгэлтэн Г.Лувсанцэвээний гудамж гэж нэрлэхээр тогтлоо.

Улаанбаатар хотын гудамжийг нэрлэх, нэрэмжит болгох тухай журмыг 2006 онд НИТХ-аас хэлэлцэн баталсан байдаг бөгөөд төр нийгмийн нэрт зүтгэлтэн, Монгол Улсын тусгаар тогтнол, хөгжил дэвшилд онцгой хувь нэмэр оруулсан иргэдийг алдаршуулах зорилгоор зарим гудамжийг тухайн иргэдийн нэрээр нэрлэж болно гэж энэхүү журамд заасан байдаг байна.

Ж.Раднаабазар нь Монгол улсад циркийн урлагийг хөгжүүлэх, үндэсний цирк, циркийн сургууль байгуулах ажилд хүчин зүтгэж байснаас гадна жүжигчин, уран сайхны удирдагч, дарга зэрэг ажлуудыг хийж байжээ. Мөн 1938 онд хөдөлмөрийн гавъяаны улаан тугийн одон, 1944 онд Гавъяат жүжигчин цол  хүртэж байсан байна. Түүний нэрэмжит гудамжтай болох хүсэлтийг  2012 онд Ж.Раднаабазарын 100 насны ойгоор түүний хүү Р.Энхбазар холбогдох албаныханд ирүүлсэн байна.

Галданбошготын тухай  түүхийн эх сурвалжид тэмдэглэн үлдээснээр  1000 гаруй хот, тосгодыг эрхэндээ оруулж баруун тийш Дундад Ази, Дорнод Туркменистаныг хүртэл эзэлсэн байдаг нь Чингис хааны газар нутгаа тэлсэнтэй эн тэнцэхүйц төдийгүй  Манжийг сөрөн зогссон Монголын цорын ганц хүч байсан гэдгийг онцлон тэмдэглэсэн байдаг байна. Энэхүү гудамжийг түүний нэрэмжит болгох хүсэлтийг  Ховд аймгийн ИТХ, болон Ховд аймгийн Засаг дарга, Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын ИТХ-аас тавьжээ.

Г.Лувсанцэвээн нь 1869-1922 онд амьдарч байсан бөгөөд их монгол улсыг үндэслэгч, Чингис хааны алтан ураг, Батмөнх даян хааны 16 дахь үеийн тэргүүн зэргийн тайж юм. Тэрээр МУ-ын тусгаар тогтнол, бүрэн эрхт байдлын төлөө тэмцэж байсан төр нийгмийн нэрт зүтгэлтэн юм. Түүний нэрэмжит гудамжтай байх тухай саналыг Монгол Улсын Их Хурал, Цагаатгах ажлыг удирдан зохион байгуулах нийслэлийн салбар комисс, Лувсанцэвээн тэргүүн зэрэг тайжийн 3 дахь үе иргэн П.Алтан-Эрдэнэ нар ирүүлсэн байна. Ингээд Нийслэлийн ИТХ-ын Тэргүүлэгчид дээрх асуудлыг хэлэлцээд, Засаг захиргаа нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хууль, нийслэлийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн холбогдох заалтын дагуу тогтоол гарган баталлаа  гэж Нийслэлийн Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтсээс мэдээллээ.